Een burgeruitkering aanvragen

Burgeruitkering, ook bekend als basisinkomenssteun voor werkzoekenden, is een uitkering van de welvaartsstaat voor mensen die in staat zijn om te werken en niet in hun levensonderhoud kunnen voorzien met hun eigen inkomen of vermogen. Het is geregeld in het tweede boek van het Duitse Sociaal Wetboek (SGB II).

Het burgerinkomen verzekert het economische bestaansniveau en stelt je in staat om deel te nemen aan het culturele en sociale leven van onze samenleving.

Tegelijkertijd krijgen degenen die in aanmerking komen voor een burgeruitkering en in staat zijn om te werken uitgebreide ondersteuning van de arbeidsbureaus bij het zoeken naar werk of kwalificatiemogelijkheden.

Iedereen die een uitkering krijgt van de staat, dus van de belastingbetaler, moet er op zijn beurt actief voor zorgen dat hij zo snel mogelijk weer op eigen benen kan staan. De arbeidsbureaus zullen je hierbij ondersteunen.

Kinderen die hulp nodig hebben, krijgen ook een burgeruitkering en worden in aanmerking genomen door de arbeidsbureaus om hen toegang te geven tot onderwijs en participatie.

Belangrijk: De burgertoelage wordt alleen uitbetaald op aanvraag.

De basiszekerheidsuitkeringen worden elke maand vooraf op je rekening gestort.

Vast maandelijks bedrag (standaardeis)

Als je een burgeruitkering ontvangt, krijg je een vast bedrag om je levensbehoeften te dekken (de zogenaamde standaardbehoeften). Het dekt je behoeften, zoals voedsel, kleding en persoonlijke hygiëne, en wordt jaarlijks aangepast. De volgende bedragen gelden voor 2025 en 2026 voor de standaardbehoeften (RBS):

• Alleenstaanden, alleenstaande ouders, volwassenen met minderjarige partners: EUR 563,00 (RBS 1)
• meerderjarige partner: EUR 506,00 (RBS 2)
• Andere volwassenen van 18 tot 24 jaar en personen jonger dan 25 jaar die zonder toestemming van de gemeentelijke organisatie uit het ouderlijk huishouden verhuizen (18 tot 24 jaar): EUR 451,00 (RBS 3)
• Kinderen van 14 tot 17 jaar: EUR 471,00 (RBS 4)
• Kinderen van 6 tot 13 jaar: EUR 390,00 (RBS 5)
• Kinderen van 0 tot 5 jaar: EUR 357,00 (RBS 6)

Directe aanvulling voor kinderen

Kinderen, adolescenten en jonge volwassenen krijgen ook een maandelijkse onmiddellijke toeslag van EUR 25,00 (RBS 3-6).

Aanvullende vereisten

Als je door speciale situaties meer geld nodig hebt, kun je ook aanvullende uitkeringen krijgen als je aan de persoonlijke voorwaarden voldoet. Uitkeringen voor zogenaamde extra behoeften worden bijvoorbeeld ontvangen door aanstaande moeders vanaf de 13e week van de zwangerschap, alleenstaande ouders, mensen met een handicap die een uitkering ontvangen voor deelname aan het arbeidsproces of mensen die om medische redenen een duurder dieet nodig hebben.

Kosten voor accommodatie en verwarming

Als je een burgeruitkering ontvangt, worden de kosten voor je huisvesting en verwarming gedekt als deze kosten redelijk zijn. In het eerste jaar dat je een uitkering ontvangt, worden de werkelijke kosten van je flat of huis gedekt (nettohuur), zelfs als ze niet redelijk zijn (de zogenaamde "wachttijd"). Vanaf het tweede jaar worden de kosten alleen gedekt als ze redelijk zijn.

De wachttijd van één jaar geldt niet voor verwarmingskosten. Zelfs in het eerste jaar worden verwarmingskosten niet tot de werkelijke hoogte gedekt, maar tot een redelijke hoogte. Welke kosten redelijk zijn, hangt af van waar je woont.

• Speciaal geval: Als je jonger dan 25 jaar en niet getrouwd bent en bij je ouders of een van je ouders wilt gaan wonen, kun je deze uitkeringen alleen krijgen als je een zogenaamde verzekering van het arbeidsbureau hebt. Je moet deze bevestiging aanvragen bij je arbeidsbureau.

Je kunt ook de volgende voordelen krijgen:

• In noodgevallen waarin je levensonderhoud in gevaar is, kun je apart een lening aanvragen in de vorm van geld of verstrekkingen. Dit kan bijvoorbeeld het geval zijn als er iets gestolen of kapot is. In de standaardeis is echter al een bedrag voor sparen opgenomen. Dit betekent dat je nieuwe aankopen en vervangingen normaal gesproken moet betalen van het gespaarde geld van het standaardtarief.
• In bepaalde situaties kun je ook eenmalige ondersteuning krijgen op aparte aanvraag. Voorbeelden hiervan zijn eerste uitrusting voor thuis of eerste uitrusting voor zwangerschap en bevalling.
• Je kunt de bijdragen aan je ziektekosten- en langdurige zorgverzekering ontvangen.
• Je krijgt toeslagen voor "onderwijs en deelname aan het sociale en culturele leven" (BuT) voor je kinderen. Deze worden automatisch aangevraagd bij de hoofdaanvraag, bijvoorbeeld voor
  • Schoolreisjes,
  • gemeenschappelijke lunch catering,
  • Verstrekking van schoolbenodigdheden (twee keer per jaar) of
  • Voordelen voor buitenschoolse leerondersteuning (bijles).

Overweging van inkomen en vermogen

Bij het berekenen van de burgerbijslag wordt rekening gehouden met jouw inkomen en vermogen en dat van alle personen met wie je in een "gemeenschap van noden" leeft, omdat je alleen een burgerbijslag kunt krijgen als je hulpbehoevend bent.

Het inkomen omvat:

• Inkomen uit werk (ook van zelfstandigen),
• Inkomensvervangende uitkeringen zoals een werkloosheidsuitkering van het uitzendbureau, een ouderschapsuitkering of een ziekte-uitkering,
• Kapitaal- en rente-inkomsten en inkomsten uit aandelenbezit als ze meer dan EUR 100,00 bedragen,
• Inkomsten uit verhuur en leasing, land- en bosbouw,
• Onderhoudsbetalingen en kinderbijslag,
• Pensioenen,
• eenmalige inkomsten, bijvoorbeeld belastingteruggaven of erfenissen (alleen tot 30 juni 2023) en
• Toelage voor beroepsopleiding, opleidingstoelage, BAföG.

Hiervan afgetrokken:

• Belastingen op inkomen (bijv. loonbelasting en inkomstenbelasting).
• Verplichte bijdragen aan wettelijke sociale verzekeringen (bijv. ziektekostenverzekering, verzekering voor langdurige zorg, pensioenverzekering)
• Beroepskosten, d.w.z. bepaalde kosten die je maakt in de uitoefening van je beroep,
• wettelijk verplichte verzekering (bijv. aansprakelijkheid motorrijtuigen),
• een vast bedrag van EUR 30,00 per maand voor een particuliere verzekering, bijvoorbeeld een inboedelverzekering en
• Bijdragen voor een Riester-pensioen.

In principe geldt het volgende: je inkomen tot EUR 100,00 wordt niet in aanmerking genomen (aftrekbaar bedrag). Als je meer dan EUR 100 aan inkomsten hebt, wordt een ander specifiek bedrag niet in aanmerking genomen (zogenaamde belastingvrije som). Dit bedrag is afhankelijk van de hoogte van je bruto inkomen.

Als jongere mag je de inkomsten uit school- en studentenjobs en inkomsten uit beroepsopleidingen houden tot de minijobslimiet (momenteel 556,00 euro). Je inkomsten uit bijbaantjes tijdens de vakantie worden helemaal niet meegerekend.

Vrijwilligers van de Federale Vrijwilligersdienst en FSJ profiteren ook van hogere belastingvrije vergoedingen, net als jongeren in de overgangsperiode tussen school en opleiding.

Belastingvrije sommen zijn ook van toepassing op realiseerbare activa.

Rijkdom is het geheel (de voorraad) van iemands bezittingen dat in geld kan worden gemeten. Niet alle bezittingen hoeven echter realiseerbaar te zijn. Bezittingen zijn realiseerbaar als ze direct kunnen worden gebruikt voor uitgaven van levensonderhoud of als hun geldwaarde kan worden gebruikt voor uitgaven van levensonderhoud door consumptie, verkoop, uitlenen, verhuren of leasen. Activa waarover je niet vrij kunt of mag beschikken, bijvoorbeeld omdat het activum verpand is, zijn niet realiseerbaar.

Activa zijn bijvoorbeeld

• Contant,
• Saldi op beleggingsrekeningen, spaarrekeningen, spaarrekeningen van spaarbanken, spaarcertificaten, effecten, cryptocurrencies,
• Kapitaalverzekering,
• Ongevallenverzekering met premierestitutie en
• Huis- en grondeigendom en condominiums van ongepaste grootte en andere zakelijke rechten op land.

Het volgende is van toepassing op de kapitaalaftrek:

• Sinds 1 januari 2023 geldt een zogenaamde "wachtperiode" van een jaar voor het voor de eerste keer ontvangen van een burgeruitkering. Tijdens deze wachttijd gelden verschillende speciale regels. Tijdens de wachttijd wordt 40.000 euro niet in aanmerking genomen voor de eerste persoon in de gemeenschap van behoeftigen. Voor elke volgende persoon blijft 15.000 euro onaangeroerd. Aan het einde van de wachtperiode geldt de limiet van 15.000 euro voor elk lid van het gezamenlijke huishouden. Als een lid van de uitkeringsgemeenschap echter meer vermogen heeft, maar een ander lid minder dan 15.000 euro, wordt het ongebruikte bedrag overgedragen aan het andere lid van de uitkeringsgemeenschap.

In principe wordt er geen rekening gehouden met je vermogen:

• Passende huisraad
• Een geschikt motorvoertuig voor elke persoon in de uitkeringsgemeenschap die in staat is om te werken. Een auto wordt als adequaat beschouwd als de waarde ervan de 15.000 euro niet overschrijdt.
• Een eigen flat tot 130 m² of een woning tot 140 m² komt niet in aanmerking (zelfs groter als er meer dan 4 mensen wonen).

• Verzekeringscontracten die bedoeld zijn voor oudedagsvoorziening en andere vormen van oudedagsvoorziening als deze uitdrukkelijk als oudedagsvoorziening worden gesubsidieerd onder federale wetgeving.
• Voor zelfstandigen, andere activa bestemd voor pensioenvoorziening, ongeacht de investeringsvorm. Dit geldt tot een individueel te bepalen maximum.
• Activa die aantoonbaar bestemd zijn voor de vervroegde verwerving of het onderhoud van een huis of appartementencomplex van een passende omvang. Dit geldt alleen als het huis of appartementencomplex dient of bestemd is om te dienen voor mensen met een handicap of zorgbehoevenden voor residentiële doeleinden en dit doel in gevaar zou komen door het gebruik of de realisatie van de activa.
• eigendom en rechten voor zover de verwezenlijking ervan voor de betrokken persoon bijzonder nadelig zou zijn.

Prestatieverminderingen

De burgertoelage kan worden verlaagd wegens plichtsverzuim of niet-registratie:

• Als u zich niet houdt aan afspraken over samenwerkingsverplichtingen (persoonlijke inspanningen, deelname aan maatregelen en aanvragen voor plaatsingsvoorstellen), kunnen deze verplichtingen voor u juridisch bindend worden gemaakt door middel van verzoeken met instructies over de juridische gevolgen.
• Verlagingen van uitkeringen als gevolg van plichtsverzuim en niet-registratie overschrijden in totaal niet 30 procent van je relevante maandelijkse standaardbehoefte. Huisvesting en verwarming worden niet verlaagd.
• In het geval van plichtsverzuim wordt je standaardeis met 10% verlaagd gedurende één maand. Bij een volgende plichtsverzuim wordt de standaardbehoefte met 20 procent verlaagd gedurende 2 maanden. Voor elk verder plichtsverzuim binnen een jaar ontvang je 30 procent minder van de standaardeis gedurende 3 maanden.
• Kortingen op uitkeringen wegens plichtsverzuim worden geannuleerd als u uw medewerkingsverplichtingen nakomt of later een geloofwaardige verklaring afgeeft dat u uw verplichtingen nakomt. Maar zelfs in deze gevallen bedraagt de verlagingstermijn minstens een maand.
• Als je je niet registreert, wordt je relevante standaardvereiste gedurende één maand verminderd met 10% van de standaardvereiste.
• Uitkeringen worden niet verlaagd als daar een belangrijke reden voor is of als dit in een specifiek individueel geval zou leiden tot uitzonderlijke hardheid.
• Je hebt de mogelijkheid om de omstandigheden van je individuele geval tijdens een hoorzitting te presenteren. Als je herhaaldelijk je verplichtingen niet nakomt of deadlines niet haalt, moet de hoorzitting persoonlijk plaatsvinden.

Als je jonger bent dan 25, krijg je over het algemeen een adviesaanbod in het geval van een verlaging.

• Tweede boek van het Duitse Sociaal Wetboek (SGB II)

• Aanvraagformulieren
• geldig identiteitsbewijs:
  • Identiteitskaart of
  • Geldig paspoort met geldig registratiebewijs
  • Verblijfsvergunning
• Bewijs van inkomen, bijvoorbeeld een loonstrookje of huidige bankafschriften (bijvoorbeeld pensioenen, ziektegeld, kinderbijslag, alimentatie, voorschotten op alimentatie)
• Bewijs van bestaande activa (bijv. spaargeld, aandelen, effecten, spaarcontracten van een bouwvereniging)
• Bewijs van uitgaven, bijvoorbeeld door bankafschriften te overleggen (of bijvoorbeeld huurcontract, huurbewijzen, verwarmingskosten, documenten over verzekeringspremies)
• Bewijs van eerdere ontvangst van een uitkering, ook van een ander arbeidsbureau (bericht van goedkeuring, bewijs van uitkering)
• als u de sollicitatie indient na een arbeidsrelatie:
  • Werkdocumenten (ook ontslagbrief of -verklaring)
• Bewijs van tewerkstelling (in te vullen door de werkgever)

• Je bent arbeidsgeschikt. Dit betekent dat je
  • minstens 3 uur per dag kunnen werken en
  • minstens 15 jaar oud bent en de wettelijke pensioenverzekeringsleeftijd nog niet hebt bereikt. Als je na 1963 geboren bent, is dit 67 jaar. Als je voor 1964 geboren bent, kun je de leeftijdsgrens die voor jou geldt opzoeken in de tabel in § 7a van het Duitse Sociaal Wetboek II (SGB II).
• Je bent hulpbehoevend. Dit betekent dat je niet in staat bent om je eigen noodzakelijke kosten van levensonderhoud en de kosten van levensonderhoud van niet-werkende gezinsleden die met jou in een behoeftige gemeenschap leven, te dekken uit je eigen middelen (inkomen en vermogen) en middelen (inzet van arbeid) of met behulp van andere of prioritaire uitkeringen (bijv. werkloosheidsuitkering, huursubsidie, kindertoeslag).
• Je hebt geen hogere vorderingen op andere uitkeringsverstrekkers (bijv. huursubsidie) of andere personen, zoals gescheiden echtgenoten of de vader of moeder van je kind.
• Je woont in de Bondsrepubliek Duitsland.

Om een burgeruitkering te krijgen, moet je een aanvraag indienen. Neem hiervoor contact op met je arbeidsbureau. Je kunt dit ook online doen.

Vraag de burgertoelage schriftelijk aan:

• Ga naar je plaatselijke arbeidsbureau. Het bevindt zich in de wijk of stad waar je woont of ingeschreven bent.
• Je persoonlijke situatie wordt besproken in het jobcenter en je krijgt alle aanvraagformulieren en documenten die je moet invullen.
• De aanvraagformulieren kunnen u worden toegestuurd als u dat wilt, bijvoorbeeld in een telefoongesprek of per e-mail. U kunt de aanvraagformulieren ook op internet vinden.
• Vul de aanvraagdocumenten voor Burgeruitkering in. Je kunt hierbij hulp krijgen bij het arbeidsbureau of de instructies voor het invullen van het formulier gebruiken, die beschikbaar zijn in het Duits.
• Lever je volledige sollicitatiedocumenten in bij het arbeidsbureau. Dit omvat ook:
  • bewijs van huur, verwarming en bijkomende kosten en
  • Bewijs van inkomen en vermogen.
• Het Job Centre neemt een beslissing over je sollicitatie. U wordt schriftelijk per post op de hoogte gesteld van de beslissing over uw sollicitatie.

Vraag online een burgerinkomen aan:

• Ga eenvoudig en gemakkelijk naar de online aanvraag voor Burgeruitkering op de website van de Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid.
• Volg de instructies en aanwijzingen voor het invullen van de aanvraag en vul deze online in.
• Als je al bewijsstukken hebt voor je sollicitatie, upload deze dan ook. Als u nog geen bewijsstukken kunt of wilt indienen, kunt u dit later doen of wanneer uw arbeidsbureau u hierom vraagt.

Het arbeidsbureau neemt een beslissing over je sollicitatie. Je ontvangt schriftelijk per post of online bericht over de beslissing op je sollicitatie.

• Algemene informatie en informatiebladen over de burgeruitkering op de website van de federale dienst voor arbeidsbemiddeling
• Uitlegvideo's over het burgerinkomen en het Job Centre op de website van het federaal arbeidsbureau
• Gedetailleerde informatie over de sollicitatieprocedures en contactpunten in sommige gemeenten is te vinden op de website van de gemeentelijke arbeidsbureaus